(2-4) Hamd, Alemlerin Rabbi, Rahman, Rahim, hesap ve ceza gününün (ahiret gününün) maliki Allah'a mahsustur.
Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.comKÖK DOSYASI
علم
bilgi · ilim · belli · bildi
Ayetlerdeki bağlamsal karşılıklar · Quran.com
- Kullanım
- 854
- Ayet
- 728
- Sure
- 85
Özgün Türkçe okuma notu
Bilmek, öğretmek ve belirti
Bilgi ailesinde bilinen şey, öğrenen kişi ve bilginin aktarılışı aynı sözcük karşılığına indirgenmez. Sözlükler bilgi ile bir şeyi ayırt etmeye yarayan belirtiyi birlikte tartışır.
KuranLugat editoryal notu · Kaynakla karşılaştırılmıştır; uzman incelemesinden geçmiş bir tanım veya yayımlanmış çeviri değildir.
Klasik maddede ayrım
İbn Fâris, علم maddesinin başlangıcında bir şeyi başkasından ayıran izi esas alır; işaret, sancak ve dağ örneklerinden bilgiye geçer. Râgıb’ın maddesi ise bilginin konusu ve hüküm bildirmesi üzerinden daha ayrıntılı bir tasnif sunar; öğretmeyi tekrar ve öğrencide bir etki oluşmasıyla açıklar. Bunlar iki müellifin açıklama yollarıdır. Kaynaktaki tasnifi, her ayetin gramerini kendiliğinden belirleyen bir kurala dönüştürmek yerine ayetin cümlesiyle sınamak gerekir. (İbn Fâris, Mekāyîs, 4/109–4/111.) Râgıb, el-Müfredât, 1/580–1/582.
Ayet içinde okuma
Bakara 2:31’de Âdem’e isimlerin öğretilmesi anlatılır; Alak 96:4’te kalemle öğretme ifadesi bulunur. İkisinde de kaynak veride aynı köke bağlanan عَلَّمَ biçimi görülür, fakat öğretmenin nesnesi ve ifade edilen bağlam aynı değildir. İlk örnekte isimler ve ardından gelen soru, ikinci örnekte kalem kaydı okumayı yönlendirir. Türev tablosu biçimi buldurur; bilgi hakkında ayetin söylediğini anlayabilmek için çevresindeki cümleleri de okumak gerekir.
Kökün kelime ailesi
Ayetlerdeki kullanımlar
Vurgulu kelimeler bu kök grubuna aittir. İncele ile özgün dil bilgisi çözümlemesini açın.
728 ayetin ilk 8 tanesi
وَإِذَاzamanقِيلَdenildiğiلَهُمْonlaraءَامِنُوا۟iman edinكَمَآgibiءَامَنَinandıklarıٱلنَّاسُinsanlarınقَالُوٓا۟derlerأَنُؤْمِنُinanır mıyız?كَمَآgibiءَامَنَinandığıٱلسُّفَهَآءُأَلَآiyi bilin kiإِنَّهُمْdoğrusu onlardırهُمُonlarٱلسُّفَهَآءُasıl beyinsizlerوَلَٰكِنfakatلَّاdeğildirيَعْلَمُونَbilenlerden
Onlara, "İnsanların inandıkları gibi siz de inanın" denildiğinde ise, "Biz de akılsızlar gibi iman mı edelim?" derler. İyi bilin ki, asıl akılsızlar kendileridir, fakat bilmezler.
Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.comٱلَّذِىO (Rabb) kiجَعَلَkıldıلَكُمُsizin içinٱلْأَرْضَyeriفِرَٰشًاdöşekوَٱلسَّمَآءَve göğüبِنَآءًbinaوَأَنزَلَve indirdiمِنَgöktenٱلسَّمَآءِمَآءًsuفَأَخْرَجَçıkardıبِهِۦonunlaمِنَçeşitli ürünlerdenٱلثَّمَرَٰتِرِزْقًاrızık olarakلَّكُمْفَلَاöyleyseتَجْعَلُوا۟koşmayınلِلَّهِAllah'aأَندَادًاeşler (denk)وَأَنتُمْve siz deتَعْلَمُونَbile bile
O, yeri sizin için döşek, göğü de bina yapan, gökten su indirip onunla size rızık olarak çeşitli ürünler çıkarandır. Öyleyse siz de bile bile Allah'a ortaklar koşmayın.
Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.comإِنَّٱللَّهَAllahلَاdeğildirيَسْتَحْىِۦٓçekinecekأَنmisal vermektenيَضْرِبَمَثَلًاbir örneğiمَّاgibiبَعُوضَةًbir sivrisineğiفَمَاhatta olanıفَوْقَهَافَأَمَّاgerçektenٱلَّذِينَkimselerءَامَنُوا۟inananفَيَعْلَمُونَbilirlerأَنَّهُkesinlikle oٱلْحَقُّhaktır (gerçektir)مِنRablerindenرَّبِّهِمْوَأَمَّاve iseٱلَّذِينَedenlerكَفَرُوا۟inkarفَيَقُولُونَderler kiمَاذَآneyiأَرَادَistedi (kasdetti)ٱللَّهُAllahبِهَٰذَاbuمَثَلًايُضِلُّsaptırırبِهِۦonunlaكَثِيرًاbir çoğunuوَيَهْدِىve yine yola getirirبِهِۦonunlaكَثِيرًاوَمَاsaptırmazيُضِلُّبِهِۦٓonunlaإِلَّاbaşkasınıٱلْفَٰسِقِينَfasıklardan
Allah, bir sivrisineği, ondan daha da ötesi bir varlığı örnek olarak vermekten çekinmez. İman edenler onun, Rablerinden (gelen) bir gerçek olduğunu bilirler. Küfre saplananlar ise, "Allah, örnek olarak bununla neyi kastetmiştir?" derler. (Allah) onunla birçoklarını saptırır, birçoklarını da doğru yola iletir. Onunla ancak fasıkları saptırır.
Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.comهُوَOٱلَّذِىkiخَلَقَyarattıلَكُمsizin içinمَّاneفِىvarsaٱلْأَرْضِyeryüzündeجَمِيعًاhepsiniثُمَّsonraٱسْتَوَىٰٓyöneldiإِلَىgökeٱلسَّمَآءِفَسَوَّىٰهُنَّonları düzenlediسَبْعَyediسَمَٰوَٰتٍوَهُوَve Oبِكُلِّherشَىْءٍşeyiعَلِيمٌbilir
O, yeryüzünde olanların hepsini sizin için yaratan, sonra göğe yönelip onları yedi gök halinde düzenleyendir. O, her şeyi hakkıyla bilendir.
Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.comوَإِذْbir zamanlarقَالَdedi kiرَبُّكَRabbinلِلْمَلَٰٓئِكَةِmeleklereإِنِّىşüphesiz benجَاعِلٌyaratacağımفِىyeryüzündeٱلْأَرْضِخَلِيفَةًقَالُوٓا۟dediler (melekler)أَتَجْعَلُmi yaratacaksın?فِيهَاoradaمَنkimseيُفْسِدُbozgunculuk yapanفِيهَاoradaوَيَسْفِكُdökenٱلدِّمَآءَkanوَنَحْنُoysa bizنُسَبِّحُtesbih ediyorبِحَمْدِكَseni överekوَنُقَدِّسُve takdis ediyoruzلَكَقَالَdediإِنِّىٓşüphesiz benأَعْلَمُbilirimمَاşeyleriلَاdeğilsinizتَعْلَمُونَsiz biliyor
Hani, Rabbin meleklere, "Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım" demişti. Onlar, "Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamdederek daima seni tesbih ve takdis ediyoruz." demişler. Allah da, "Ben sizin bilmediğinizi bilirim" demişti.
Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.comوَعَلَّمَve öğrettiءَادَمَAdem'eٱلْأَسْمَآءَisimleriكُلَّهَاbütünثُمَّsonraعَرَضَهُمْonları sunupعَلَىmeleklereٱلْمَلَٰٓئِكَةِفَقَالَve dediأَنۢبِـُٔونِىbana söyleyinبِأَسْمَآءِisimleriniهَٰٓؤُلَآءِonlarınإِنeğerكُنتُمْisenizصَٰدِقِينَdoğru kimseler
Allah, Adem'e bütün varlıkların isimlerini öğretti. Sonra onları meleklere göstererek, "Eğer doğru söyleyenler iseniz, haydi bana bunların isimlerini bildirin" dedi.
Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.comقَالُوا۟dediler kiسُبْحَٰنَكَSeni tesbih ederizلَاyokturعِلْمَbilgimizلَنَآbizimإِلَّاbaşkaمَاşeydenعَلَّمْتَنَآإِنَّكَşüphesiz senأَنتَsenٱلْعَلِيمُbilensinٱلْحَكِيمُhakim olansın
Melekler, "Seni bütün eksikliklerden uzak tutarız. Senin bize öğrettiklerinden başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur. Şüphesiz her şeyi hakkıyla bilen, her şeyi hikmetle yapan sensin" dediler.
Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com