KuranLugatDİJİTAL KUR’AN LUGATI

KÖK DOSYASI

امن

emin · iman · güven · imana

Ayetlerdeki bağlamsal karşılıklar · Quran.com

Kullanım
879
Ayet
723
Sure
77
Atlasta gör ↗

Özgün Türkçe okuma notu

Güvenlik ve tasdik

Kaynaklarda أمن başlığı altında güven, emanet ve inanıp doğrulama kullanımları birlikte incelenir. Corpus kimliği امن değiştirilmeden, yalnız bu incelenen yazım eşlemesi yapılır.

KuranLugat editoryal notu · Kaynakla karşılaştırılmıştır; uzman incelemesinden geçmiş bir tanım veya yayımlanmış çeviri değildir.

Klasik maddede ayrım

İbn Fâris iki yakın temel yön belirtir: ihanete karşı emanet ve doğrulama. İlkini kalbin sükûnetiyle açıklar; güvenli ev, güven verilen kimse ve emanet edilen kişi örneklerini sıralar. İkinci yön için Yûsuf kıssasındaki “bize inanacak değilsin” ifadesini verir. Bu ayrım, îmân ailesindeki her biçimi bağlamdan bağımsız olarak aynı teknik tanıma indirmemeyi sağlar. Kaynağın ilâhî isimle ilgili aktardığı farklı açıklamalar da yazarın atıflarıyla birlikte okunmalıdır. (İbn Fâris, Mekāyîs, 1/133–1/135.)

Muʿcemü Mekāyîsi’l-luga

Ayet içinde okuma

Kureyş 106:4’te korkunun ardından güvenli kılma, açlıktan doyurmayla yan yana yer alır. Yûsuf 12:17’de ise kardeşlerin anlattıklarına babalarının inanması söz konusudur. بِمُؤْمِنٍ biçimini bu cümlede konuşanların iddiasını doğrulama ilişkisi içinde okumak gerekir. İlk ayette güvenliğe kavuşturulan kişiler, ikincisinde doğru sayılması istenen anlatı öne çıkar. Bu farkı kaydetmek, harf ortaklığını korurken bağlamsal karşılıkların neden değiştiğini görmeyi sağlar.

Muʿcemü Mekāyîsi’l-luga 106:4 ayet bağlamı ↗12:17 ayet bağlamı ↗

Kökün kelime ailesi

ءَامَنَ537 kullanımءَامِن6 kullanımءَامِنَة1 kullanımءَامِنِين10 kullanımأَمَنَة2 kullanımأَمَٰنَت2 kullanımأَمَٰنَٰت4 kullanımأَمِنَ20 kullanımأَمِين14 kullanımأَمْن5 kullanımإِيمَٰن45 kullanımمَأْمَن1 kullanımمَأْمُون1 kullanımمُؤْمِن202 kullanımمُّؤْمِنَة6 kullanımمُّؤْمِنَٰت22 kullanımٱؤْتُمِنَ1 kullanım

Ayetlerdeki kullanımlar

Vurgulu kelimeler bu kök grubuna aittir. İncele ile özgün dil bilgisi çözümlemesini açın.

723 ayetin ilk 8 tanesi
2:3 Ayet bağlamı ↗
ٱلَّذِينَonlar kiيُؤْمِنُونَinanırlarبِٱلْغَيْبِgaybde(gizlide)وَيُقِيمُونَve kılarlarٱلصَّلَوٰةَnamazlarınıوَمِمَّاve şeydenرَزَقْنَٰهُمْkendilerini rızıklandırdığımızيُنفِقُونَinfak ederler

Onlar gaybe inanırlar, namazı dosdoğru kılarlar, kendilerine rızık olarak verdiğimizden de Allah yolunda harcarlar.

Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com
2:4 Ayet bağlamı ↗
وَٱلَّذِينَve onlar kiيُؤْمِنُونَiman ederlerبِمَآşeyeأُنزِلَindirilenإِلَيْكَsanaوَمَآve şeyeأُنزِلَindirilenمِنsenden önceقَبْلِكَوَبِٱلْءَاخِرَةِهُمْonlarيُوقِنُونَkesinlikle inanırlar

Onlar sana indirilene de, senden önce indirilenlere de inanırlar. Ahirete de kesin olarak inanırlar.

Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com
2:6 Ayet bağlamı ↗
إِنَّelbetteٱلَّذِينَkiكَفَرُوا۟inkar edenlerسَوَآءٌeşittirعَلَيْهِمْonlaraءَأَنذَرْتَهُمْonları uyarmanأَمْyadaلَمْuyarmasan daتُنذِرْهُمْلَاinanmazlarيُؤْمِنُونَ

Küfre saplananlara gelince, onları uyarsan da, uyarmasan da, onlar için birdir, inanmazlar.

Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com
2:8 Ayet bağlamı ↗
وَمِنَveٱلنَّاسِinsanlardanمَنöyleleri deيَقُولُderlerءَامَنَّاinandıkبِٱللَّهِAllahaوَبِٱلْيَوْمِve gününeٱلْءَاخِرِوَمَاolmadıkları haldeهُمonlarبِمُؤْمِنِينَinanıyor

İnsanlardan, inanmadıkları halde, "Allah'a ve ahiret gününe inandık" diyenler de vardır.

Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com
2:9 Ayet bağlamı ↗
يُخَٰدِعُونَaldatmağa çalışırlarٱللَّهَAllah'ıوَٱلَّذِينَve kimseleriءَامَنُوا۟inananوَمَاaldatamazlarيَخْدَعُونَإِلَّآbaşkasınıأَنفُسَهُمْkendilerindenوَمَاdeğillerيَشْعُرُونَfarkında

Bunlar Allah'ı ve mü'minleri aldatmaya çalışırlar. Oysa sadece kendilerini aldatırlar da farkında değillerdir.

Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com
2:13 Ayet bağlamı ↗
وَإِذَاzamanقِيلَdenildiğiلَهُمْonlaraءَامِنُوا۟iman edinكَمَآgibiءَامَنَinandıklarıٱلنَّاسُinsanlarınقَالُوٓا۟derlerأَنُؤْمِنُinanır mıyız?كَمَآgibiءَامَنَinandığıٱلسُّفَهَآءُأَلَآiyi bilin kiإِنَّهُمْdoğrusu onlardırهُمُonlarٱلسُّفَهَآءُasıl beyinsizlerوَلَٰكِنfakatلَّاdeğildirيَعْلَمُونَbilenlerden

Onlara, "İnsanların inandıkları gibi siz de inanın" denildiğinde ise, "Biz de akılsızlar gibi iman mı edelim?" derler. İyi bilin ki, asıl akılsızlar kendileridir, fakat bilmezler.

Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com
2:14 Ayet bağlamı ↗
وَإِذَاzamanلَقُوا۟rastladıklarıٱلَّذِينَkimselereءَامَنُوا۟inananقَالُوٓا۟derlerءَامَنَّاinandıkوَإِذَاve zamanخَلَوْا۟yalnız kaldıklarıإِلَىٰileشَيَٰطِينِهِمْşeytanlarıقَالُوٓا۟derlerإِنَّاşüphesiz bizمَعَكُمْsizinle beraberizإِنَّمَاelbette sadeceنَحْنُbizمُسْتَهْزِءُونَ(onlarla) alay ediyoruz

İman edenlerle karşılaştıkları zaman, "İnandık" derler. Fakat şeytanlarıyla (münafık dostlarıyla) yalnız kaldıkları zaman, "Şüphesiz, biz sizinle beraberiz. Biz ancak onlarla alay ediyoruz" derler.

Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com
2:25 Ayet bağlamı ↗
وَبَشِّرِve müjdeleٱلَّذِينَkimseleriءَامَنُوا۟inananوَعَمِلُوا۟ve işleyenٱلصَّٰلِحَٰتِsalih işlerأَنَّmuhakkakلَهُمْonlar için vardırجَنَّٰتٍcennetlerتَجْرِىakanمِنaltlarındanتَحْتِهَاٱلْأَنْهَٰرُكُلَّمَاherرُزِقُوا۟rızıklandırıldıklarındaمِنْهَاonlardakiمِنmeyvedenثَمَرَةٍرِّزْقًاقَالُوا۟derlerهَٰذَاBuٱلَّذِىşeydirرُزِقْنَاrızıklandığımızمِنdaha öncedenقَبْلُوَأُتُوا۟verilmiştirبِهِۦonlaraمُتَشَٰبِهًاوَلَهُمْOnlar için vardırفِيهَآoradaأَزْوَٰجٌeşlerمُّطَهَّرَةٌوَهُمْve onlarفِيهَاoradaخَٰلِدُونَebedi kalacaklardır

İman edip salih ameller işleyenlere, kendileri için; içinden ırmaklar akan cennetler olduğunu müjdele. Cennetlerin meyvelerinden kendilerine her rızık verilişinde, "Bu (tıpkı) daha önce (dünyada iken) bize verilen rızık!" diyecekler. Halbuki bu rızık onlara (dünyadakine) benzer olarak verilmiştir. Onlar için orada tertemiz eşler de vardır. Onlar orada ebedi kalacaklardır.

Diyanet İşleri meali · Kelime karşılıkları: Quran.com
Kelime incelemesi